Wie tuinhout koopt, komt veel namen tegen: grenen, vuren, douglas, lariks, hardhout, Red Class Wood en thermisch gemodificeerd hout. De verschillen zitten in duurzaamheid, uitstraling, gewicht, bewerkbaarheid en prijs. Welke houtsoort het best past, hangt af van waar je het hout voor gebruikt en hoeveel onderhoud je wilt doen. In deze gids leggen we uit hoe je houtsoorten vergelijkt en wat de gangbare soorten kenmerkt.
Duurzaamheid: hoe lees je dat?
De natuurlijke duurzaamheid van hout geeft aan hoe goed onbehandeld hout bestand is tegen aantasting door schimmels. Daarvoor wordt een Europese indeling in klassen gebruikt, van klasse 1, zeer duurzaam, tot klasse 5, niet duurzaam. Die klasse gaat over het kernhout. Het spinthout, het jongere hout aan de buitenkant van de stam, is bij vrijwel alle soorten minder duurzaam.
Duurzaamheid zegt dus iets over het hout zelf, zonder behandeling. Minder duurzame soorten kunnen door impregneren of modificeren veel beter bestand worden gemaakt. Daarnaast maakt de manier van toepassen minstens zoveel uit: hout dat snel opdroogt, gaat langer mee dan hout dat nat blijft.
De gangbare houtsoorten
Grenen
Grenen is naaldhout van de grove den, meestal afkomstig uit Noord- en Midden-Europa. Het is licht van kleur, heeft zichtbare kwasten en is goed te bewerken. Onbehandeld is het buiten weinig duurzaam, maar grenen laat zich goed impregneren. Geïmpregneerd grenen is daardoor een van de meest gebruikte houtsoorten in de tuin, voor schermen, palen, vlonders en constructiehout.
Vuren
Vuren is naaldhout van de fijnspar. Het is licht van kleur, vrij glad en vormvast, en het wordt veel gebruikt voor blokhutten en tuinhuizen. Vuren is van zichzelf weinig duurzaam en laat zich minder diep impregneren dan grenen. Behandel vuren buiten daarom altijd goed met beits of verf en houd het uit de grond.
Douglas
Douglas is naaldhout met een warme, roodbruine kleur en een levendige nerf. Het kernhout is van zichzelf redelijk duurzaam, waardoor douglas vaak onbehandeld wordt gebruikt voor schuttingen, overkappingen en gevelbekleding. Het kan wat harsen en scheurtjes vertonen. Onbehandeld vergrijst het na verloop van tijd.
Lariks
Lariks lijkt op douglas, met een warme kleur en een duidelijke nerf, en is vaak iets harder. Ook lariks wordt veel onbehandeld gebruikt, bijvoorbeeld als gevelbekleding en voor schuttingen. Net als douglas vergrijst het zonder behandeling en kan het wat harsen.
Red Class Wood
Red Class Wood is geen aparte boomsoort, maar een handelsnaam voor Noord-Europees naaldhout dat kunstmatig is gedroogd en met een roodbruine impregnering is behandeld. Afhankelijk van de leverancier gaat het om grenen of vuren. De kleur doet denken aan douglas. Het hout is vormvast door het drogen, en de impregnering beschermt tegen aantasting. De rode kleur vervaagt door zonlicht en het hout vergrijst op den duur, tenzij je het behandelt.
Hardhout
Hardhout is een verzamelnaam voor loofhoutsoorten die hard en zwaar zijn. Veel hardhout voor de tuin komt uit tropische gebieden, maar ook Europese soorten zoals eiken en robinia worden gebruikt. Veel hardhoutsoorten zijn zeer duurzaam en geschikt voor grondcontact, bijvoorbeeld voor palen, vlonders en beschoeiing. Hardhout is zwaar, vraagt voorboren bij het schroeven en kan in het begin looistoffen afgeven die op tegels en beton vlekken geven.
Thermisch gemodificeerd hout
Thermisch gemodificeerd hout is hout dat bij hoge temperatuur is behandeld, zonder chemische middelen. Daardoor neemt het minder vocht op, werkt het minder en wordt het beter bestand tegen rot. Het krijgt een donkerbruine kleur die onder invloed van zon vergrijst. Het hout wordt wel iets brosser en minder sterk. Het wordt veel gebruikt als gevelbekleding en voor vlonders, maar is minder geschikt voor dragende constructies en grondcontact.
Vergelijkingstabel
| Houtsoort | Type | Indicatie duurzaamheid onbehandeld | Veelgebruikt voor | Let op |
|---|---|---|---|---|
| Grenen | Naaldhout | Klasse 3 tot 4 (kernhout) | Geïmpregneerd: schermen, palen, vlonders | Onbehandeld weinig duurzaam |
| Vuren | Naaldhout | Klasse 4 | Blokhutten, tuinhuizen | Altijd goed beschermen, uit de grond houden |
| Douglas | Naaldhout | Klasse 3 tot 4 | Schuttingen, overkappingen, gevels | Kan harsen en scheuren |
| Lariks | Naaldhout | Klasse 3 tot 4 | Gevelbekleding, schuttingen | Kan harsen, vergrijst |
| Red Class Wood | Handelsnaam, geïmpregneerd naaldhout | Afhankelijk van de impregnering | Schermen, planken, balken | Kleur vervaagt door zonlicht |
| Hardhout | Loofhout | Veel soorten klasse 1 tot 2 | Palen, vlonders, beschoeiing | Zwaar, voorboren, kan uitbloeden |
| Thermisch gemodificeerd | Behandeld naald- of loofhout | Doorgaans klasse 1 tot 2, afhankelijk van het proces | Gevelbekleding, vlonders | Brosser, niet voor grondcontact |
De klassen zijn een indicatie. De precieze klasse verschilt per bron, herkomst en kwaliteit van het hout.
Impregneren: wat doet het?
Bij impregneren wordt een beschermend middel onder druk diep in het hout gebracht. Het hout krijgt daardoor een groene of bruine kleur, afhankelijk van het middel. Geïmpregneerd hout is veel beter bestand tegen schimmels en insecten dan onbehandeld hout van dezelfde soort. Een paar dingen om te weten:
- Geïmpregneerd hout wordt vaak nog vochtig geleverd. Laat het goed drogen voordat je het gaat beitsen.
- De kern van het hout is minder goed beschermd dan de buitenkant. Behandel zaagvlakken en boorgaten daarom na.
- Niet elk geïmpregneerd hout is bedoeld voor grondcontact. Hout voor in de grond moet daarvoor geschikt zijn, gebruiksklasse 4. Hout dat alleen bovengronds bedoeld is, gaat in de grond sneller achteruit.
- De kleur van impregnering vervaagt door zonlicht. Het hout wordt dan grijs, maar blijft beschermd.
Gewicht, bewerkbaarheid en werking
Naast duurzaamheid spelen praktische eigenschappen een rol. Naaldhout zoals grenen, vuren en douglas is relatief licht en laat zich met gewoon gereedschap zagen en schroeven. Hardhout is veel zwaarder en harder: je boort voor, gebruikt goede schroeven en rekent op meer slijtage van zaagbladen. Alle hout werkt onder invloed van vocht, maar de mate verschilt. Thermisch gemodificeerd hout en kunstmatig gedroogd hout zijn vormvaster dan hout dat nog vochtig is. Houd bij het ontwerpen altijd rekening met krimp en zwelling: laat voegen open, kies voor gevels geen overdreven brede planken en zet hout niet star vast over grote lengtes.
Welke houtsoort voor welke toepassing?
| Toepassing | Veelgekozen houtsoorten | Waarom |
|---|---|---|
| Schuttingpalen in de grond | Hardhout, geïmpregneerd grenen geschikt voor grondcontact | Bestand tegen vocht en grondcontact |
| Schuttingschermen | Geïmpregneerd grenen of vuren, douglas, Red Class Wood | Licht, betaalbaar, veel keuze |
| Vlonders | Hardhout, thermisch gemodificeerd hout, geïmpregneerd grenen | Slijtvast en bestand tegen vocht |
| Overkappingen | Douglas, lariks, hardhout | Sterk en goed zonder of met weinig behandeling |
| Gevelbekleding | Douglas, lariks, thermisch gemodificeerd hout | Mooie uitstraling, vergrijst gelijkmatig |
| Blokhutten | Vuren | Vormvast en goed te verwerken, mits beschermd |
Duurzaamheid in de praktijk
Hoe lang tuinhout meegaat, hangt niet alleen af van de houtsoort. Een paar principes maken bij elke soort verschil:
- Houd hout uit de grond, bijvoorbeeld met poeren of paalhouders.
- Zorg dat water kan weglopen en dat hout na regen kan opdrogen.
- Bescherm kopse kanten, die veel meer vocht opnemen dan de zijkanten.
- Gebruik roestvaste bevestigingsmiddelen.
- Houd planten en aarde op afstand van houten wanden.
Let op de herkomst
Vraag bij het kopen van hout naar de herkomst. Keurmerken zoals FSC en PEFC laten zien dat hout afkomstig is uit bossen die verantwoord worden beheerd. Dat geldt voor hardhout, maar ook voor naaldhout.
Checklist bij het kiezen
- Waar gebruik je het hout voor, en komt het in contact met de grond?
- Hoeveel onderhoud wil je doen?
- Vind je vergrijzen mooi of wil je de kleur behouden?
- Hoe zwaar mag het hout zijn om te verwerken?
- Past de kleur bij de rest van je tuin en je huis?
Lees ook hoe je het hout onderhoudt in tuinhout onderhouden, en bekijk ons assortiment tuinhout, schuttingen, vlonders en gevelbekleding.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen grenen en vuren?
Grenen komt van de grove den, vuren van de fijnspar. Grenen heeft vaak meer kwasten en laat zich beter impregneren. Vuren is gladder en vormvast, en wordt veel gebruikt voor blokhutten. Beide zijn onbehandeld buiten weinig duurzaam.
Is Red Class Wood een houtsoort?
Nee, het is een handelsnaam voor kunstmatig gedroogd Noord-Europees naaldhout met een roodbruine impregnering. Afhankelijk van de leverancier is het grenen of vuren. De kleur doet denken aan douglas.
Moet hardhout behandeld worden?
Voor de duurzaamheid is dat bij veel hardhoutsoorten niet nodig. Wil je de kleur behouden, dan kun je het oliën. Laat je het onbehandeld, dan vergrijst het.
Wordt alle hout grijs?
Ja, vrijwel alle hout vergrijst buiten door zonlicht, ook geïmpregneerd hout. Dat is een laagje aan het oppervlak en zegt op zich niets over rot. Met een dekkende of gepigmenteerde beits houd je de kleur langer vast.
Kan thermisch gemodificeerd hout in de grond?
Dat wordt meestal afgeraden. Thermisch gemodificeerd hout is bovengronds zeer geschikt, maar het is brosser en minder sterk dan onbehandeld hout. Voor palen in de grond kies je beter hardhout of hout dat voor grondcontact is geïmpregneerd.
