Een tuinhuis of overkapping is zo goed als de ondergrond waarop hij staat. Een fundering die verzakt of scheef ligt, merk je vroeg of laat: deuren gaan klemmen, ramen sluiten niet meer, water blijft staan en hout gaat eerder achteruit. Met een goede fundering voorkom je dat. Welke fundering je nodig hebt, hangt af van het gewicht van het bouwwerk, de afmetingen en vooral de grond in je tuin. In deze gids zetten we de gangbare mogelijkheden op een rij en leggen we uit hoe je ze aanlegt.
Wat een fundering moet doen
- Vlak en waterpas zijn. Een blokhut of overkapping wordt nauwkeurig gebouwd en verdraagt weinig afwijking.
- Het gewicht dragen zonder dat de grond eronder wegzakt, ook na jaren en na natte periodes.
- Het hout droog houden door het vrij te houden van de grond en water te laten weglopen.
- Verankering bieden, zodat een storm geen vat krijgt op een open overkapping of licht tuinhuis.
Ken je ondergrond
De grond in Nederlandse tuinen verschilt sterk. Zandgrond laat water goed door en is stabiel als hij goed verdicht is. Kleigrond houdt water vast en kan krimpen in droge zomers en zwellen als het nat is. Veengrond is slap en klinkt in de loop der jaren in, waardoor alles wat erop staat langzaam zakt. In nieuwbouwwijken ligt vaak opgebrachte grond die nog moet inklinken.
Steek op de plek waar het bouwwerk komt een proefgat van een spade of twee diep. Dan zie je hoe dik de losse bovenlaag is, wat eronder zit en of er water in het gat blijft staan. Bij twijfel over de draagkracht, bijvoorbeeld bij veen of bij een zwaar bouwwerk, is advies van een hovenier of aannemer uit de buurt verstandig. Die kent de grond in jouw omgeving.
De mogelijkheden op een rij
| Fundering | Geschikt voor | Voordelen | Aandachtspunten |
|---|---|---|---|
| Tegels op een zandbed | Kleinere tuinhuizen en bergingen | Eenvoudig zelf te maken | Minder geschikt voor slappe grond of zware bouwwerken |
| Betonpoeren met funderingsbalken | Blokhutten, tuinhuizen, vlonders | Weinig graafwerk, lucht onder de vloer | Poeren moeten precies op hoogte staan |
| Poeren per staander | Overkappingen en carports | Stevige verankering op de plek waar het nodig is | Voldoende diep graven |
| Gestorte betonplaat | Grote of zware bouwwerken, sauna, hottub | Zeer stabiel en vlak | Meer werk, afwatering goed regelen |
| Grondschroeven | Tuinhuizen, overkappingen, vlonders | Snel, weinig graafwerk | Niet in elke grond geschikt, vraagt het juiste gereedschap |
Tegels op een zandbed
Voor een kleiner tuinhuis of een berging is een fundering van betontegels op een verdicht zandbed vaak voldoende. Zo pak je het aan:
- Zet de plek uit met piketpaaltjes en een koord, iets ruimer dan de buitenmaat van het tuinhuis.
- Graaf de bovenlaag met gras, wortels en humus af tot je op vaste grond komt.
- Breng een laag straatzand aan en verdicht die laag voor laag, bij voorkeur met een trilplaat.
- Trek het zand vlak af en leg de tegels waterpas. Controleer in de lengte, de breedte en diagonaal.
- Laat de fundering iets hoger liggen dan de grond eromheen, zodat regenwater wegloopt.
Bij een tuinhuis dat op funderingsbalken staat, kun je ook alleen tegels leggen onder de balken, op regelmatige afstand. Dat scheelt materiaal en zorgt voor lucht onder de vloer.
Poeren voor een overkapping
Een overkapping rust op een paar staanders. Juist daar moet de fundering stevig zijn, omdat alle krachten van het dak, de wind en eventuele sneeuw via die punten naar de grond gaan. Per staander maak je daarom een poer: een blok beton in de grond waarop of waarin de staander wordt verankerd.
- Bepaal de exacte plek van elke staander aan de hand van de montage-instructie en zet die uit.
- Graaf per staander een gat. Als richtlijn wordt voor lichte constructies in Nederland vaak een diepte van 60 tot 80 centimeter aangehouden, zodat de poer onder de vorstgrens komt. Volg de instructie van de fabrikant als die iets anders aangeeft.
- Plaats een prefab poer of stort beton in het gat, eventueel met een bekisting.
- Zet het paalanker of de voetplaat in het beton of op de poer, precies op de juiste plek en hoogte.
- Laat het beton volledig uitharden voordat je de overkapping gaat monteren.
Een houten staander hoort niet in de grond of in het beton, maar erboven op een paalanker. Zo blijft de voet droog. Bij aluminium systemen wordt de staander meestal met een voetplaat op de poer geschroefd.
Een betonplaat
Voor een grote blokhut, een gebouw met een zware inrichting of een sauna of hottub is een gestorte betonplaat de stabielste oplossing. De plaat verdeelt het gewicht over een groot oppervlak. Er komt een bekisting omheen, er gaat wapening in en de bovenkant wordt vlak afgewerkt. De juiste dikte en wapening hangen af van de belasting en de grond. Bij grote of zware toepassingen laat je die het best door een vakman bepalen. Let op de afwatering: een betonplaat laat geen water door, dus zorg dat regenwater van de plaat af loopt en niet onder het bouwwerk blijft staan.
Grondschroeven
Grondschroeven zijn stalen buizen met een schroefdraad die in de grond worden gedraaid. Er is geen graafwerk en geen beton nodig, en je kunt direct verder bouwen. Ze worden gebruikt voor tuinhuizen, overkappingen en vlonders. In stenige grond of grond met veel puin gaat het indraaien moeilijk, en in heel slappe grond moeten ze lang genoeg zijn om draagkracht te vinden. Voor het plaatsen is geschikt gereedschap nodig. Laat je adviseren over de lengte en het aantal schroeven voor jouw bouwwerk.
Funderingsbalken en verankering
Bij een blokhut of tuinhuis op tegels of poeren liggen er funderingsbalken tussen de fundering en de vloer. Die balken dragen de vloer en de wanden, en ze vangen kleine oneffenheden op. Kies geïmpregneerd hout dat geschikt is voor gebruik dicht bij de grond, en leg er eventueel rubberen stroken of kunststof blokjes onder, zodat het hout niet direct op de steen ligt en water kan weglopen. Controleer na het leggen of de balken waterpas liggen en of de diagonalen van het vloerframe even lang zijn. Dan weet je dat het frame haaks is.
Een licht tuinhuis of een open overkapping kan bij harde wind gaan schuiven of optillen. Veranker het bouwwerk daarom aan de fundering, bijvoorbeeld met hoekankers, stormankers of de ankers die de fabrikant meelevert. Bij een overkapping zit die verankering in de paalankers of voetplaten op de poeren.
Afwatering en vocht
Water is de grootste vijand van hout in de tuin. Zet een tuinhuis of overkapping daarom nooit in een laagte waar regenwater samenkomt. Laat de grond rondom iets aflopen, of leg een strook grind langs de wanden zodat opspattend water minder vat krijgt op het hout. Zorg dat regenpijpen hun water ergens kwijt kunnen, bijvoorbeeld in de riolering, een regenton of een infiltratievoorziening, en niet naast de fundering.
Checklist
- Je weet wat voor grond er in je tuin zit.
- De fundering past bij het gewicht en de afmetingen van het bouwwerk.
- De fundering is vlak, waterpas en iets hoger dan de grond eromheen.
- Hout staat nergens rechtstreeks op of in de grond.
- Regenwater kan weglopen.
- Bij een overkapping staat elke staander op een eigen, voldoende diepe poer.
Lees ook onze gidsen over een blokhut kiezen en een overkapping kiezen, en bekijk ons assortiment tuinhuizen en blokhutten en overkappingen.
Veelgestelde vragen
Kan een tuinhuis direct op het gras staan?
Dat is niet aan te raden. Het hout blijft dan vochtig, de ondergrond is niet vlak en het tuinhuis zakt ongelijk weg. Een eenvoudige fundering van tegels op verdicht zand is al een grote verbetering.
Hoe diep moet een poer voor een overkapping?
Als richtlijn wordt voor lichte constructies in Nederland vaak 60 tot 80 centimeter aangehouden, zodat de poer onder de vorstgrens komt. De montage-instructie van de overkapping en de grond in je tuin zijn leidend.
Is een betonplaat altijd de beste keuze?
Niet altijd. Een betonplaat is stabiel, maar ook het meeste werk en hij laat geen water door. Voor een kleiner tuinhuis zijn tegels of poeren met funderingsbalken vaak voldoende, en er kan dan lucht onder de vloer komen.
Wat doe ik bij veengrond?
Veengrond is slap en klinkt in. Een lichte fundering zakt mee met de grond. Houd rekening met bijstellen in de loop van de tijd, of laat je adviseren over een fundering die dieper draagkracht vindt, zoals lange grondschroeven.
Heb ik voor een hottub een aparte fundering nodig?
Een gevulde hottub is erg zwaar, omdat een liter water ongeveer een kilo weegt. Een vlakke, draagkrachtige ondergrond zoals een betonplaat is daarom nodig. Volg de eisen van de fabrikant.
