Voordat je een schutting bestelt, wil je weten hoeveel palen en schermen je nodig hebt. Te weinig betekent een tweede bestelling en wachten; te veel is zonde van je geld en je ruimte. Met een eenvoudige rekenregel kom je snel op het juiste aantal. In deze gids leggen we uit hoe je rekent voor een rechte schutting, een schutting met een hoek, een schutting rondom een tuin en een schutting met een poort. Verderop vind je een tabel met aantallen voor gangbare lengtes.
Eerst meten
Meet de totale lengte van de schutting langs de lijn waar hij komt te staan. Gebruik een lang meetlint en meet elke zijde apart als de schutting een hoek maakt. Noteer ook waar een poort komt en of de schutting aansluit op een muur, een bestaande paal of een gevel. Sluit hij aan op een muur, dan heb je daar misschien geen paal nodig maar een muurbevestiging.
Kijk daarna naar twee maten van het materiaal dat je wilt gebruiken:
- De breedte van het scherm. Houten schermen zijn in Nederland meestal 180 cm breed. Er zijn ook smallere schermen, bijvoorbeeld als passtuk.
- De dikte van de paal. Die staat in de productomschrijving, bijvoorbeeld 7 x 7 cm of 9 x 9 cm.
Hoe groot is de afstand tussen de palen?
De meeste schermen worden tussen de palen gehangen met schermbeslag. De vrije ruimte tussen twee palen is dan gelijk aan de breedte van het scherm, plus een paar millimeter speling. Meet je van het midden van de ene paal tot het midden van de volgende, de afstand hart op hart, dan komt daar de dikte van één paal bij. Bij een scherm van 180 cm en een paal van 9 cm is de afstand hart op hart dus ongeveer 189 cm.
Worden de schermen aan de voorkant van de palen geschroefd, dan is de afstand hart op hart gelijk aan de schermbreedte. Die methode kom je minder vaak tegen, maar kijk even hoe het systeem dat je kiest bedoeld is.
De rekenregel
Voor een rechte schutting met twee open uiteinden reken je zo:
- Trek de dikte van één paal af van de totale lengte.
- Deel de uitkomst door de schermbreedte plus de dikte van één paal.
- Rond naar boven af. Dat is het aantal schermen.
- Tel er één bij op. Dat is het aantal palen.
Er is altijd één paal meer dan er schermen zijn. Elk scherm heeft aan beide kanten een paal nodig, en de palen tussen twee schermen worden gedeeld.
Voorbeeld 1: een rechte schutting van 15 meter
Je wilt een schutting van 15 meter, met schermen van 180 cm en palen van 9 x 9 cm.
- 1500 cm min 9 cm is 1491 cm.
- 1491 gedeeld door 189 is 7,9. Naar boven afgerond zijn dat 8 schermen.
- 8 schermen plus 1 is 9 palen.
Acht volle velden zijn samen 8 x 180 cm plus 9 x 9 cm, dus 1521 cm. Dat is 21 cm meer dan de 15 meter die je hebt. Je kort het laatste scherm dus in tot ongeveer 159 cm. Kun je de eindpaal iets verplaatsen, dan is dat een alternatief.
Voorbeeld 2: een schutting met een hoek
Loopt de schutting in een L-vorm langs twee zijden van de tuin, bijvoorbeeld 12 meter langs de ene kant en 6 meter langs de andere, dan reken je de schermen per zijde uit en tel je de palen voor het geheel:
- Zijde 1: 1191 gedeeld door 189 is 6,3, dus 7 schermen.
- Zijde 2: 591 gedeeld door 189 is 3,1, dus 4 schermen.
- Samen zijn dat 11 schermen.
- Palen: 11 plus 1 is 12 palen. De hoekpaal wordt door beide zijden gedeeld en telt maar één keer.
Op beide zijden zal het laatste scherm waarschijnlijk ingekort moeten worden. Reken dat per zijde na voordat je gaat zagen.
Voorbeeld 3: rondom een tuin
Loopt de schutting helemaal rond, zonder open einde, dan heb je evenveel palen als schermen. Er is dan geen begin- of eindpaal die je extra moet tellen. In de praktijk komt dat weinig voor, omdat er bijna altijd een poort of een aansluiting op het huis in zit.
Voorbeeld 4: met een poort
Een poort neemt de plaats in van een scherm. Is de poort even breed als een scherm, dan verandert het aantal palen niet; alleen worden twee ervan poortpalen. Is de poort smaller of breder, reken dan de schutting links en rechts van de poort als twee aparte stukken en tel de poortopening er los bij. Kies voor de poortpalen zwaardere palen of zet ze dieper en steviger vast, want een poort trekt aan één kant aan de paal.
Tabel: aantallen voor een rechte schutting
De tabel gaat uit van schermen van 180 cm breed, palen van 9 x 9 cm, schermen tussen de palen en twee open uiteinden. Het laatste scherm moet in de meeste gevallen worden ingekort.
| Totale lengte | Schermen | Palen |
|---|---|---|
| 5 meter | 3 | 4 |
| 10 meter | 6 | 7 |
| 15 meter | 8 | 9 |
| 20 meter | 11 | 12 |
| 25 meter | 14 | 15 |
| 30 meter | 16 | 17 |
Gebruik je dunnere palen, dan kan het aantal bij sommige lengtes een scherm lager uitvallen. Reken bij twijfel met de regel hierboven en je eigen maten.
Vergeet de kleine onderdelen niet
- Schermbeslag: per scherm meestal twee of drie beslagstukken aan elke kant, afhankelijk van de hoogte en het systeem.
- Schroeven: roestvast of verzinkt, in een lengte die past bij het beslag en de paal.
- Paalkappen: één per paal.
- Grind, snelbeton of betonpoeren: per paal, in de hoeveelheid die de fabrikant aangeeft.
- Poortbeslag: scharnieren, een sluiting en eventueel een grondgrendel.
Veelgemaakte rekenfouten
- Vergeten dat er één paal meer nodig is dan schermen.
- De hoekpaal dubbel tellen.
- De paaldikte niet meerekenen, waardoor je over een lange lengte een scherm tekortkomt.
- Geen rekening houden met speling: een paar millimeter per veld telt over tien velden op tot een paar centimeter.
- Een aansluiting op een muur of gevel als paal tellen terwijl daar geen paal komt, of andersom.
Losse planken of hout-beton
Bouw je een schutting van losse planken op palen of een hout-betonschutting, dan bepaalt het systeem de paalafstand. Bij losse planken moeten de naden op een paal uitkomen, dus kijk naar de lengte van de planken. Bij hout-beton bepalen de lengte van de onderplaten en de houten delen de afstand; houd dan precies de maatvoering van de fabrikant aan. Meer over die keuze lees je in houten schutting of hout-betonschutting, en hoe je de palen plaatst staat in ons stappenplan voor het plaatsen van een schutting.
Checklist voor je bestelt
- Je hebt elke zijde van de schutting apart gemeten.
- Je weet de breedte van de schermen en de dikte van de palen.
- Je hebt poorten, hoeken en aansluitingen op muren meegenomen.
- Je hebt het aantal schermen naar boven afgerond en één paal extra geteld.
- Beslag, schroeven, paalkappen en funderingsmateriaal staan op je lijst.
Bekijk voor schermen, palen en toebehoren ons assortiment schuttingen, palen en bevestigingsmateriaal.
Veelgestelde vragen
Waarom heb ik één paal meer nodig dan schermen?
Elk scherm heeft aan beide kanten een paal nodig. De palen tussen twee schermen worden gedeeld, maar aan het begin en het eind van de schutting staat een paal die maar één scherm draagt. Daardoor komt er altijd één paal bij.
Wat doe ik als de lengte niet uitkomt op hele schermen?
Dan kort je het laatste scherm in. Zaag het op maat en zet de losse delen eventueel opnieuw vast met een extra lat. Je kunt de inkorting ook verdelen over twee schermen aan de uiteinden, zodat het minder opvalt.
Telt een hoekpaal dubbel?
Nee. Op een hoek draagt één paal de schermen van beide zijden. Je rekent de schermen per zijde uit, telt ze op en telt daar voor een doorlopende schutting met twee open uiteinden één paal bij.
Hoeveel snelbeton heb ik per paal nodig?
Dat hangt af van de grootte van het gat en het product. Op de verpakking staat hoeveel je per paal nodig hebt bij een bepaalde gatmaat. Een smal, netjes geboord gat vraagt minder materiaal dan een wijd gegraven gat.
Moet ik extra palen of schermen bestellen als reserve?
Als je nauwkeurig hebt gemeten en gerekend, is dat niet nodig. Twijfel je over een maat, meet dan liever opnieuw dan dat je op de gok extra bestelt.
